Terugblik op de BCZ-jaarvergadering met directeur Lien Callewaert
Terugblik op de BCZ-jaarvergadering met directeur Lien Callewaert
Afgelopen vrijdag vond de jaarvergadering van BCZ plaats. Directeur Lien Callewaert blikt terug op een succesvolle editie.
Hoe kijk je terug op de jaarvergadering?
We zijn blij met de mooie opkomst en de stralende zon zorgde voor een uitstekende setting om met elkaar te connecteren, of om na te praten over de inzichten van onze gastspreker Milica Kocić van IFCN. Samen met de speech van de voorzitter over het voorbije jaar en mijn economisch overzicht, hoop ik dat we de aanwezigen stof tot nadenken hebben gegeven.
Meer weten over de kansen van de zuivelsector volgens onze gastspreker?
De kerncijfers tonen een sterke omzet, maar er werd minder geïnvesteerd. Wat zit daarachter?
De zuivelindustrie staat op een scharniermoment. De rendabiliteit staat onder druk, marges zijn laag, en onzekerheden maken bedrijven voorzichtiger. Dat zie je in de daling van investeringen met 6%. Toch werd er een omzet van 7,3 miljard euro in 2024 gerealiseerd. Dit mooie resultaat toont ook meteen de veerkracht en weerbaarheid van zuivelverwerkers.
Lees het volledige persbericht
Welke onzekerheden spelen er concreet?
Ik vond dat onze voorzitter het mooi samenvatte in zijn speech. De geopolitieke instabiliteit bezorgt de sector kopzorgen. Een antisubsidie-onderzoek naar Europese zuivelproducten van China, toch een van onze belangrijkste exportmarkten, bracht een enorme administratieve belastingen met zich mee. Alsof dat nog niet genoeg was, ontketende President Trump een handelsoorlog met zijn importtarieven. Daarnaast was het op vlak van dierziektes ook een intens jaar met het oprukkende blauwtongvirus dat de melkleveringen onder druk zet, en uitbraken van mond-en-klauwzeer in Europa die een enorme impact hadden op export.
Tijdens jouw economisch jaaroverzicht op de jaarvergadering noemde je al die toegang tot melk als een van de grootste toekomstige uitdagingen. Waarom?
De daling van de melkproductie met 0,8% in 2024 leidt inderdaad tot onzekerheid. Hoewel de economische meewind van de afgelopen jaren melkveehouders wapent voor investeringen in milieu en duurzaamheid, blijven de juridische onzekerheid inzake het beleid, de moeilijke toegang tot landbouwgrond, en hoge administratieve last ook als donkere wolken voor de melkveehouders hangen. Ook het grote aantal stoppers is en blijft een probleem. Voor zuivelverwerkers betekent minder grondstof een risico op onderbenutting van productiecapaciteit, wat de kosten per eenheid verhoogt.
Alle info over de BCZ-Jaarvergadering
Welke impact hebben deze onzekerheden op de zuivelverwerkers?
De rendabiliteit blijft laag. De nettomarge van de zuivelindustrie was in 2023 slechts 1,23%. De jaarmelkprijs steeg in 2024 met 9% tot 49,62 euro per 100 liter, wat extra druk zet op de kosten. Deze donkere wolken belemmeren dus helaas het zicht op een rooskleurige toekomst voor zuivelverwerkers.
Wat maakt de toekomst rooskleurig?
Allereerst toont recent onderzoek van Vlam dat het thuisverbruik van zuivel met 4% is toegenomen. Zuivel is sterk verankerd in het Belgisch eetpatroon: 72% van de Belgen consumeert dagelijks zuivel. Deze herwaardering van natuurlijke basisproducten schept kansen voor de zuivelsector. Ook wereldwijd groeit de vraag door een groeiende wereldbevolking en stijgende inkomens in economische groeiregio’s. Daarnaast kleuren sinds eind 2021 de economische barometers van de melkveehouderij overwegend donkergroen. Dankzij de hoge melkprijzen behoren de afgelopen jaren tot de meest rendabele ooit. Dat gaf melkveehouders de nodige ademruimte en financiële buffer om zich voor te bereiden op toekomstige uitdagingen, zoals de verdere verduurzaming van de sector.
Wat doen zuivelverwerkers voor die verdere verduurzaming?
Duurzaamheid en verduurzaming is inderdaad een belangrijk thema, en cruciaal op in te zetten voor een toekomstbestendige sector. Er gebeurt al heel wat bij de zuivelbedrijven, en ook op sectorniveau. Zo brachten we het voorbije jaar voedselverliezen in de keten in kaart. Deze cijfers waren toch wel een mooie primeur voor de aanwezigen. Maar zuivelbedrijven focussen zich niet enkel op de verduurzaming in hun verwerkingssites, maar ondersteunen ook hun melkveehouders via duurzaamheidsprogramma’s, het toekennen van duurzaamheidspremies, of het financieel ondersteunen van bepaalde maatregelen. Nog concreter engageerden zuivelverwerkers zich in het duurzaamheidscharter van onze branche-organisatie MilkBE om de verdere uitrol van individuele klimaatscans voor hun melkveehouders te ondersteunen. Daar werd het afgelopen jaar al sterk aan gewerkt: in 2024 werden maar liefst 1585 klimaatscans bij melkveehouders uitgevoerd, een belangrijke stap waar we best trots op mogen zijn.
Meer info over cijfers voedselverlies?
Tot slot, wat was voor jouw dé take-away message?
Onze oproep om de Belgische zuivelsector naar waarde te schatten. We vroegen bijzondere aandacht voor de strategische rol van zuivelverwerkers in de keten. Dankzij haar sterke organisatie, ervaring met marktschommelingen en de unieke combinatie van lokale verankering en internationale slagkracht blinkt de Belgische zuivelketen uit in flexibiliteit en veerkracht. Het voorbije turbulente jaar vraagt niet alleen van zuivelverwerkers efficiëntieslagen, maar van elke schakel in de keten. Ook vandaag rekenen zuivelverwerkers op die sterktes van de hele sector om de uitdagingen van morgen aan te gaan. Er zijn al positieve signalen vanuit de regering, zoals de erkenning van landbouw als strategische sector, de wil om een sterk industriebeleid uit te werken, alsook het vooropstellen van administratieve vereenvoudiging. Maar het is essentieel deze aanpak structureel te verankeren, zodat elk nieuw initiatief automatisch getoetst wordt aan de vooropgestelde principes. BCZ staat alvast klaar om samen met de overheden en de ketenpartners verder te werken aan het juiste kader om het potentieel van onze sector ten volle te benutten.
Dankjewel Lien voor jouw unieke kijk op de jaarvergadering!
