Terwijl COP30 twijfelt, toont zuivelsector haar aanpak

10.12.2025

Op 21 november kwam de klimaatconferentie in Brazilië tot een einde met een akkoord over wereldwijde klimaatmaatregelen. Hoewel het akkoord een stap vooruit is, klinken ook kritische stemmen, onder meer over de beperkte uitfasering van fossiele brandstoffen. De Internationale zuivelfederatie IDF had echter geen internationaal akkoord nodig om te laten zien tijdens 2 side-events op de COP30 welke stappen de zuivelsector zelf zet om bij te dragen aan duurzame doelstellingen.  Maar hoe doet de sector dit precies, en hoe vertaalt dit zich naar België? 

 

Miljarden voeden, miljoenen ondersteunen

De zuivelsector speelt wereldwijd een cruciale rol als essentiële bron van voeding, economische ondersteuning en milieubeheer. Wereldwijd voorziet de sector 6 miljard mensen van belangrijke voedingsstoffen en ondersteunt het het inkomen van bijna 1 miljard mensen op ongeveer 130 miljoen zuivelbedrijven. In België gaat het om ongeveer 5.640 melkveehouders en meer dan 6.000 werknemers in de zuivelindustrie.

Via het “Global Dairy Commitment” verklaart IDF de toewijding om de sector op een duurzame en verantwoorde manier te transformeren, met oog voor mens en planeet. De Belgische brancheorganisatie MilkBE heeft ook een Duurzaamheidscharter, waarin een duidelijke visie en concrete engagementen werden vastgelegd om de sector verder te verduurzamen.

 

Beperkte bijdrage aan totale uitstoot

De productie van melk (en indirect vlees) is verantwoordelijk voor ongeveer 4% van alle door de mens veroorzaakte broeikasgasemissies. In België zijn de cijfers per sector minder gedetailleerd, maar landbouw als geheel vertegenwoordigt 11% van de totale uitstoot. Ter vergelijking: de industrie is goed voor 44% en het transport voor 25%. 

Bron: klimaat.be

 

Uitstoot verder verminderen

Desalniettemin blijft de sector zich inzetten voor emissiereductie. Wereldwijd is de uitstoot van 1 liter rauwe melk al met 11% gedaald tussen 2005 en 2015. Volgens een studie van de KUL blijkt dat de uitstoot van Belgische melk zelfs de voorbije 20 jaar (2000-2020) daalde met 30%. 

Maar er is nog ruimte voor verdere verbetering. Volgens IDF varieert de uitstoot sterk tussen regio’s en productiesystemen, van ongeveer 1 tot 2 kg CO₂-eq per kg melk. Dat is ook wat de recente cijfers uit de Vlaamse klimaatscan “Klimrek” bevestigen: de gemiddelde uitstoot blijkt ongeveer 1 kg CO2.eq per liter melk te zijn op basis van 550 scans. Maar er is een duidelijke spreiding: er zijn bedrijven die het minder goed doen, maar ook een groot deel boeren die veel lager scoren. Zij blijken vooral zeer efficiënt om te gaan met voeder, een hoge melkproductie te hebben en hun vee goed te managen. Ook het systematisch opvolgen van de uitstoot van zijn of haar bedrijf, blijkt de melkveehouder aan te zetten tot een continue verlaging van zijn voetafdruk.

 

Afbeelding met tekst, schermopname, Lettertype, diagram Door AI gegenereerde inhoud is mogelijk onjuist.

Bron: Klimrek Melkvee: Klimaatimpact in beeld: Benchmarkanalyse t.e.m. boekjaar 2024 https://doi.org/10.71493/acc1c5eb-47ba-4e9a-8120-1241db597dc4

 

Koeien zijn upcyclers

Het reduceren van uitstoot is niet het enige aspect van duurzaamheid. Een groot deel van de landbouwgrond is niet geschikt voor productie van grondstoffen voor menselijke consumptie, zoals graslanden. Wereldwijd beslaat dit ongeveer 1,3 miljard hectare, of een kwart van alle landbouwgrond. Koeien zetten dit niet-eetbare gras om in nutriëntrijke melk. In België is ongeveer één derde van de landbouwgrond blijvend grasland. 

Daarnaast draagt de sector ook bij aan beheer van landschappen, bevordering van de biodiversiteit of groene energieproductie. Deze bredere rol van melkveehouders mag niet uit het oog verloren worden bij het debat over klimaat en landbouw.

 

 

 

 

 

 

Bronnen
Download
Jolien

Jolien Willems

Advisor Sustainability & Communication
jolien.willems@bcz-cbl.be
+32 476 49 93 82