Wereldwijde handel onder druk: het belang van het ontwikkelen van nieuwe partnerschappen

09.03.2026

In een context waarin de wereldhandel met steeds meer obstakels wordt geconfronteerd, wordt het Europese handelsbeleid steeds belangrijker. Gezien de toenemende fragmentatie en onvoorspelbaarheid van de internationale omgeving benadrukt BCZ dat Europa zijn partnerschappen moet consolideren en diversifiëren om de stabiliteit en het concurrentievermogen van zijn economie te behouden. Zij wijst er echter op dat elke handelsovereenkomst in overeenstemming moet zijn met eerlijke handel en eerlijke concurrentievoorwaarden.

 

BCZ betreurt het dat zuivelproducten betrokken zijn bij tariefconflicten met de Verenigde Staten en China 

In 2025 werden de Europese exporten van zuivelproducten rechtstreeks getroffen door de tariefmaatregelen die China op room en kaas had opgelegd, waardoor de handelsbetrekkingen met een belangrijke historische partner verslechterden. In 2024 was China nog de derde belangrijkste markt buiten de EU voor de export van Belgische zuivelproducten, met een waarde van ongeveer 85 miljoen euro.

Meer recentelijk hebben ook de Verenigde Staten, de achtste belangrijkste markt buiten de EU, een nieuwe algemene belasting van 10% ingevoerd, die naar ons begrip bovenop de belastingen komt die al in de kaderovereenkomst tussen de VS en de EU zijn opgenomen. Voor Belgische kaas, het meest geëxporteerde product naar deze bestemming, bedroeg deze belasting al 15%. Elke verhoging van de tarieven belemmert ons concurrentievermogen en onze directe export, maar kan ook negatieve gevolgen hebben voor de interne markt.

 

De impact van het conflict in het Midden-Oosten op de Belgische export van zuivelproducten 

De sluiting van de Straat van Hormuz, die plaatsvond in de context van het huidige conflict in het Midden-Oosten, heeft directe gevolgen voor de Belgische export van zuivelproducten naar Irak, Koeweit, Qatar, Saoedi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten. Deze laatste twee staan respectievelijk op de 5e en 10e plaats van de belangrijkste markten buiten de Europese Unie voor deze sector. 

Naast logistieke problemen, zoals het risico dat reeds verzonden ladingen hun eindbestemming niet bereiken, zien bedrijven zich genoodzaakt hun komende zendingen naar deze landen te annuleren omdat het risiconiveau nu als te hoog wordt beschouwd.

 

Nieuwe kansen in de Mercosur-landen 

De vrijhandelsovereenkomst met de Mercosur-landen die onlangs door de Europese Commissie is ondertekend, zou nieuwe kansen kunnen bieden voor de export van Belgische zuivelproducten. Met name naar Brazilië, waar België in 2024 voor 2,8 miljoen euro aan zuivelproducten heeft geëxporteerd. Met deze overeenkomst zullen de invoerrechten, die momenteel kunnen oplopen tot 28 %, voor bepaalde hoeveelheden kaas, melkpoeder en babyvoeding verdwijnen. De overeenkomst biedt vooral nieuwe perspectieven voor de export van Belgische kaas naar Brazilië, het op één na meest geëxporteerde product naar deze markt. Het voordeel voor de zuivelsector is dat niet wordt verwacht dat Zuid-Amerikaanse producten de Belgische en Europese markten zullen overspoelen, aangezien de invoer uit deze landen vrijwel nihil is.

 

Een veelbelovende verbintenis voor de betrekkingen tussen België en Indonesië 

In 2025 hebben de onderhandelingen tussen de Europese Unie en Indonesië geleid tot een akkoord, een doorbraak die door BCZ wordt toegejuicht. Indonesië is namelijk de vierde belangrijkste exportmarkt buiten Europa voor Belgische zuivelproducten, met een waarde van ongeveer 73 miljoen euro in 2024.

Deze overeenkomst is vooral interessant voor de Belgische export van boter en kaas. De veranderende eetgewoonten in Zuidoost-Azië, waar westers geïnspireerde recepten steeds populairder worden, stimuleren met name de consumptie van mozzarella. Belgische mozzarella staat internationaal bekend om zijn superieure kwaliteit en geniet een uitstekende reputatie. Ook Belgische boter, die eveneens concurrerend is op deze markt, zou van deze overeenkomst kunnen profiteren. 

 

De onderhandelingen met de Filippijnen en Maleisië zullen naar verwachting worden afgerond 

Wat de internationale context betreft, blijft BCZ pleiten voor de voortzetting van de onderhandelingen over nieuwe vrijhandelsovereenkomsten die het gewenste potentieel bieden. We denken bijvoorbeeld aan de groeimarkten Filippijnen en Maleisië, die respectievelijk de 7e en 16e belangrijkste markt buiten Europa vertegenwoordigen. 

Ondanks de huidige situatie in de regio juicht BCZBL ook de start van onderhandelingen met de Verenigde Arabische Emiraten toe, omdat deze markt wordt gekenmerkt door een sterke vraag naar zuivelproducten met een hoge toegevoegde waarde. 

In de huidige geopolitieke context steunt de BCZ de Europese Commissie om een versnelling hoger te schakelen in de onderhandelingen met bovengenoemde landen, zodat onze Belgische kwaliteitsproducten verder gepromoot kunnen worden.

Clara Mariage

Advisor Food Policy & Export
clara.mariage@bcz-cbl.be