Zuivelexpert IFCN ziet kansen voor uiterst weerbare zuivelsector
Zuivelexpert IFCN ziet kansen voor uiterst weerbare zuivelsector
Aan de hand van tal van sprekende voorbeelden schetste keynote speaker Milica Kocić, zuiveleconoom bij IFCN, de economische toekomstperspectieven en uitdagingen van de zuivelwereld tijdens de BCZ Algemene Vergadering. De conclusie was glashelder: de zuivelsector heeft zich het afgelopen decennium bewezen als bijzonder weerbaar en wist tal van externe bedreigingen het hoofd te bieden. Ook in de toekomst zullen talloze uitdagingen op het pad van de zuivelsector liggen. IFCN voorspelt dat – om de groeiende wereldbevolking te voeden in 2035 – maar liefst 15% meer melk geproduceerd en geconsumeerd zal worden, evenwel met minder melkkoeien.
Volatiliteit tot 2025 krijgt zuivelsector niet klein
Het IFCN-netwerk van expertise is gebaseerd op meer dan 130 zuivelgerelateerde bedrijven die wereldwijd economische data verzamelen en op basis daarvan marktanalyses en -prognoses maakt voor de zuivelsector. Voor de periode van 2020-2025 concludeert IFCN dat deze uiterst volatiel was, met onder meer COVID-19, de oorlog in Oekraïne, de economische recessie, klimaatverstoringen, en politieke spanningen. In 2024 kwam daar ook nog eens een toenemende druk door dierziekten bij.
Desondanks groeide de wereldwijde melkproductie in 2024 met 1,9%. De wereldwijde vraag naar zuivel nam met 2,0% toe, en de globale zuivelimport met +3,4%, goed voor 7% van de totale melkproductie. Opvallend is de toegenomen vraag naar melkvet, en dat kaas de dominante handelspositie van melkpoeder heeft overgenomen. Zuidoost-Azië, het Midden-Oosten, en Noord-Afrika zijn de belangrijkste importregio’s. De melkprijs steeg met 11%*, mede als gevolg van recordhoge boternoteringen.
In China – een belangrijke importeur van zuivel – dalen de prijzen echter al sinds 2022, gedreven door hoge inflatie, dalende koopkracht, en een overaanbodmarkt. Ondanks de lage binnenlandse prijzen houdt de Chinese import stand, wat gunstig is voor de export vanuit de EU. Met een melkprijs van 45 euro per 100 kg** is België op zowel de Europese als de exportmarkt competitief.
Een basisprincipe van de zuivelmarkt onder druk
Na de coronacrisis piekten de melkprijzen in 2022 naar recordhoogtes. Gewoonlijk volgt na een dergelijke piek een scherpe daling, maar dit keer bleef die uit. Die "zachte landing" plaatst een fundamenteel principe van de zuivelmarkt op losse schroeven. Normaal gezien stijgt bij hogere melkprijzen het inkomen van melkveehouders, wat leidt tot een hoger productievolume. Dat zorgt vervolgens voor een prijsdaling, en dus ook een daling van het inkomen, waarna het volume weer afneemt, de prijs weer stijgt, en de cyclus zich herhaalt.
Vandaag echter blijven de prijzen hoog zonder dat het productievolume evenredig toeneemt. Deze paradigmaverschuiving zou ertoe kunnen leiden dat de wereldmelkprijzen een nieuw evenwichtsniveau bereiken rond of boven de 45 euro per 100 kg. In combinatie met de verwachting van stabiliserende productiekosten, blijft de economisch gunstige situatie voor de melkveehouder wellicht nog even aanhouden.
15% meer melk tegen 2035
Ook in de toekomst is de zuivelsector gevoelig voor tal van externe factoren. Belangrijke uitdagingen zijn onder andere klimaatextremen en dierziekten, die de melkproductie kunnen beperken. Bovendien is er het risico dat dierziekten de kosten doen stijgen. De handel die onder meer via tarieven onder druk staat, zal de vraag op de wereldmarkt dan weer negatief beïnvloeden.
Op vandaag vertrouwt de zuivelwereld op de beweging van melk van producerende gebieden naar regio’s die niet zelfvoorzienend zijn. Tegen 2035 wordt een stijging van 15% in melkproductie en -consumptie verwacht, wat neerkomt op een bijkomend volume gelijk aan bijna anderhalve keer de huidige productie van de VS. Hoewel het aantal melkveehouderijen en de veestapel zal dalen, zal zowel de wereldbevolking als de per capita zuivelconsumptie toenemen, zo voorspelt IFCN.
Deze mismatch tussen aanbod en vraag zal in sommige regio’s – met name Oost-Azië en Afrika – leiden tot een onvervulde vraag, wat op zijn beurt kansen biedt voor regio’s die efficiënt en duurzaam zuivel voor export kunnen produceren, zoals de EU en België. Ondanks de druk van klimaatverandering, dierziekten, en geopolitieke onzekerheden is de conclusie dan ook positief: met haar bewezen weerbaarheid staat de zuivelsector klaar voor een volgende fase van duurzame groei.
*op basis van IFCN World Milk Price Indicator
**4% vet, 3,3% eiwit
